Հայերենում «դարման» բառը նշանակում է բույսերից ստացված բնական դեղամիջոց: Նազանյան ընտանիքի համար այն դարձավ ավելին, քան սոսկ մի բառ:
Տեղական բուսական թուրմերի օգնությամբ լուրջ առողջական խնդիր հաղթահարելուց հետո նրանք սկսեցին այլ կերպ նայել Հայաստանի բնությանը. ոչ միայն որպես լանդշաֆտ, այլև որպես գիտելիք, որ արժե պահպանել ու տարածել:
Այդ գաղափարը վերածվեց բիզնեսի:
Հայաստանի Տավուշի մարզում հիմնադրված «Դարմանն» արտադրում է օրգանական թեյեր, թուրմեր և բնական արտադրանքներ, որոնք պատրաստված են մինչև 2300 մետր բարձրության վրա աճող վայրի խոտաբույսերից, ծաղիկներից և հատապտուղներից: Տարածաշրջանի կենսաբազմազանությունը և կլիման ձևավորում են յուրաքանչյուր խառնուրդի յուրահատուկ բնույթը:
Այն, ինչ սկսվել էր որպես փոքր ընտանեկան նախաձեռնություն, վերածվել է պրեմիում ապրանքանիշի՝ ավելի քան 40 բուսական, մրգային և համեմունքային խառնուրդներով, որոնք հասանելի են դարձել միջազգային շուկաների հաճախորդներին, այդ թվում՝ Եվրոպայում և Միացյալ Նահանգներում:
Վերածելով ավանդույթը պատրաստի ապրանքանիշի
Պահանջարկի աճին զուգընթաց մեծանում էր նաև անհրաժեշտությունը՝ անցնելու նիշային արտադրանքի սահմաններն ու «Դարմանը» դիրքավորելու որպես արտահանման մրցունակ ապրանքանիշ։
Սա նշանակում էր ոչ միայն ապրանքային տեսականու, այլև ընկերության ներկայացման կատարելագործում՝ բրենդինգից և փաթեթավորումից մինչև մոտեցումը միջազգային գնորդներին։
Փոփոխությունը սկսվեց 2024թ․-ին, երբ «Դարմանը» միացավ ԵՄ-ի կողմից ֆինանսավորվող նախագծին, որն իրականացվում էր Միջազգային առևտրի կենտրոնի (ITC) կողմից՝ «ԵՄ-ն՝ բիզնեսի համար» (ЕU4Business) նախաձեռնության շրջանակներում։
Վերապատրաստման, խորհրդատվական աջակցության և միջազգային ցանցերին հասանելիության միջոցով ընկերությունն ամրապնդեց միջազգային շուկաների մասին իր պատկերացումները և բարելավեց իր տեսանելիությունն արտերկրում։
«Ստացված աջակցության շնորհիվ մենք հասանելիություն ստացանք բիզնես տվյալների բազաներին և նոր կապեր ձեռք բերեցինք միջազգային գնորդների հետ», ասում է ընկերության տնօրեն Գնել Նազանյանը։ «Բրենդինգի աջակցությունը մեզ օգնեց ամբողջությամբ վերափոխել մեր փաթեթավորման դիզայնը և ավելի վստահորեն ներկայացնել մեր արտադրանքը»։
Ընկերությունը նաև ընդլայնեց իր արտադրանքի տեսականին՝ որպես նոր շարք ներկայացնելով համեմունքներից բաղկացած արտադրանք և տեղական խոտաբույսերից պատրաստված համեմունքային աղեր, ինչն հավելյալ արժեք էր՝ միաժամանակ հավատարիմ մնալով իր ծագմանը։
Մուտքը մրցակցային շուկաներ՝երկարաժամկետ հեռանկարով
Միջազգային առևտրային ցուցահանդեսներին մասնակցությունը շրջադարձային կետ էր։
SIAL Paris-ում Դարմանը ներկայացրեց իր արտադրանքը՝ թարմացրած ապրանքանիշով և ավելի հստակ շուկայական դիրքավորմամբ, ինչն անմիջապես արդյունք տվեց․ նոր գործընկերություններ Ֆրանսիայի և Կիպրոսի ընկերությունների հետ և խոշոր պայմանագիր ֆրանսիացի գնորդի հետ։
Այսօր Դարմանի արտադրանքը վաճառվում է մասնավոր ապրանքանիշի ներքո հայտնի մանրածախ առևտրի վայրերում, այդ թվում՝ Galeries Lafayette-ում և մի շարք գուրման խանութներում, ինչը նշանակալի քայլ է փոքր գյուղական համայնքից սկսված բիզնեսի համար։
Շարունակական աջակցության շնորհիվ ընկերությունը նաև ամրապնդել է իր արտադրական չափանիշները։ 2026 թվականին Դարմանը ստացավ ISO 22000 հավաստագիր, որը թույլ տվեց նրան համապատասխանել սննդի անվտանգության միջազգային պահանջներին և ընդլայնել իր ներկայությունը համաշխարհային շուկաներում։
Նազանյան ընտանիքի համար աճն ավանդույթները մոռանալ չի նշանակում։ Այն նշանակում է կառուցել դրա հիման վրա՝ լոկալ գիտելիքները վերածելով կայուն բիզնեսի՝ միջազգային հասանելիությամբ։
Գրագետ աջակցության շնորհիվ նույնիսկ ամենաարմատացած գաղափարները կարող են հեռու ճանապարհորդել։
